آتش شربتى مىسازيم و سه من از آن شربت را با پيمانه‌اى ( مكيال ) شراب شيرين قاطى مىكنيم و مقدار سه ( قوانوس ) را قبل از عمليات به بيمار مىدهيم . كسى كه آن را بو كند يا افشره‌اش را به بينى كشد به خواب مىرود . چشم : قطرهء تراوشى آن درد بسيار آزاردهندهء چشم را بر طرف مىكند . برگش را بر چشم گذارند درد چشم تسكين يابد . اندامان غذا : مقدار يك اوقيه از قطرهء تراوشى مهرگياه با عسل‌آب خفيف تناول شود . مراره و بلغم را بيرون دهد و در اين زمينه كار خربق را انجام مىدهد . اما اگر از يك اوقيه بيشتر باشد سم است . اندامان دفعى : مقدار نيم ( اونولوس ) از قطرهء تراوشى شياف شود . ادرار بول كند و بچه را بيرون آورد . تخم مهرگياه تناول شود زهدان را مىپالايد . اگر آن را با گوگردى كه آتش نديده مخلوط كنند و فرزجه شود . خونريزى زهدان قطع مىشود . شيرهء مهرگياه بلغم و مراره ( تلخ‌آب ) را بيرون راند . اگر بچهء خردسال اشتباها مهرگياه بخورد به چنان استفراغ و اسهالى گرفتار مىشود كه شايد بميرد . زهرها : همه انواعش و چنان كه گويند بويژه آن نوعى كه برگش سفيد و كوچكتر از بقيه است پادزهر تاجريزى سمى است . كسى كه از مهرگياه مسموم مىشود عوارض خفگى زهدان در او پيدا شود . و گونه‌اش سرخ گردد و چشمش بالا مىآيد . و باد مىكند و تو گويى مست مست است . در اين حالت علاجش روغن و عسل است و اگر استفراغ كند مفيد است . ينبون ( ثافيثيا ) : كه شيرهء سداب كوهى است . ينبوت : كه همان خرنوب نبطى است كه در فصل خاء آن را شرح داده‌ايم . مزاج : اندكى سردى و گرمى دارد و در دوم خشك است . خاصيت : قىآور بىآزار است . اندامان دفعى : بىاشتهايى را بر طرف مىنمايد . زهرها : آب‌پزش كيكها را مىكشد . ياسمين : سفيد از زرد گرمتر و زرد از ارغوانى رنگش گرمتر است و ياسمين بوجه عموم چنان كه گويند در دوم گرم و خشك است . خاصيت : رطوبت را لطيف كند و روغنش براى پيران سودمند است . آرايش : ياسمين تر و ياسمين خشك كوبيده اگر در حمام صورت را بدان بشويند لكه‌هاى سياه پوست از بين مىرود . بسيار بو كردن ياسمين رنگ را زرد كند . مفاصل : روغن ياسمين در علاج بيماريهاى ناشى از سرما كه براى اعصاب و براى پيران رخ داده نافع است . سر : بويش سردرد آورد . و با اين‌همه اگر آن را بو كنند سردردى را كه از بلغم لزج پيدا شده از بين مىبرد . بو كردن روغن خالص ياسمين - عطر ياسمين - سبب خون‌دماغ گرمىداران مىشود . يتوع ( گياه شيردار ) : كلمهء يتوع دلالت بر گياهانى دارد كه شيرهء آنها تند ، مسهل ، تكه‌كننده ، سوزنده باشد . و آنچه در اين زمينه مشهور است عبارت است از : هفت‌برگ ، شبرم ، چشميزك ، آذربويه ، ماهودانه ، مازريون ، پنج انگشت كه آن را پنج برگ هم مىگويند . همهء اين يتوعها كشنده هستند . و تنها از شيرهء آنها مىتوان استفادهء درمانى كرد . قسمتى ديگر هستند كه از گروه شيره‌دارها مىباشند و بسيار مشهور